Παραγωγικό μοντέλο: “Οχι στον αυτόματο πιλότο, ώρα για δράση και καθοδήγηση του.”
Το παραγωγικό μοντέλο και η τοπική πραγματικότητα
Όλο και περισσότερο στον δημόσιο διάλογο γίνεται αναφορά στην ανάγκη αναδιαμόρφωσης του παραγωγικού μοντέλου της χώρας.
Η πρόσφατη ανάδειξη του αγροτικού ζητήματος, σε συνδυασμό με το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, καθιστούν επιτακτική την ανάγκη ενός νέου προσανατολισμού.
Κρίσιμο στοιχείο αποτελεί η διασπάθιση σημαντικών ευρωπαϊκών πόρων που κατευθύνθηκαν στον πρωτογενή τομέα, χωρίς ουσιαστικά αποτελέσματα, πέρα από ζητήματα ηθικής και αξιοπιστίας των θεσμών.
Η εικόνα στη Ρόδο
Σε τοπικό επίπεδο, παρατηρείται:
- Κυριαρχία της τουριστικής οικονομίας
- Υπερσυγκέντρωση δραστηριοτήτων στο βόρειο τμήμα του νησιού
- Σχεδόν πλήρης εξαφάνιση του δευτερογενούς τομέα (οινοποιία, κεραμική, αργυροχρυσοχοΐα)
- Πρωτογενής τομέας με χαμηλές αποδόσεις
Την ίδια στιγμή, η αυξημένη ζήτηση λόγω τουρισμού δεν καλύπτεται από την τοπική παραγωγή.
Αποτέλεσμα είναι η ερήμωση της υπαίθρου και η εγκατάλειψη της παραγωγικής γης.
Υποδομές και ανισορροπίες
Η συνεχής έμφαση σε αριθμητικά δεδομένα του τουρισμού (αφίξεις, διανυκτερεύσεις κ.λπ.) δεν συνοδεύεται από αντίστοιχη προετοιμασία για το μέλλον.
Παρατηρείται έντονη αναντιστοιχία μεταξύ:
- Ιδιωτικών επενδύσεων (κυρίως στον τουρισμό)
- Δημόσιων υποδομών
Βασικά προβλήματα:
- Ελλιπές οδικό δίκτυο
- Κυκλοφοριακό
- Ελλείψεις σε ύδρευση και αποχέτευση
- Διαχείριση αποβλήτων
- Διοικητική υπερσυγκέντρωση στην πόλη της Ρόδου
Ανάγκη για νέο προσανατολισμό
Είναι πλέον αναγκαίο να περάσουμε από τις διαπιστώσεις στις πράξεις.
Το νέο παραγωγικό μοντέλο πρέπει να βασιστεί σε:
- Αποκέντρωση δραστηριοτήτων
- Ορθολογική χωροταξία
- Ενίσχυση του πρωτογενούς τομέα
- Ποιοτική αναβάθμιση του τουρισμού
Παράλληλα, απαιτείται διαβούλευση με όλους τους παραγωγικούς φορείς και αξιοποίηση της επιστημονικής γνώσης.
Προτεραιότητες σε υποδομές
Απαραίτητη είναι μια δέσμη άμεσων έργων:
- Αγροτική και δασική οδοποιία
- Ολοκλήρωση βασικών οδικών αξόνων
- Νέες συνδέσεις και είσοδοι πόλης
- Ανάπτυξη λιμενικών υποδομών
- Έργα ύδρευσης και φραγμάτων
- Αντιπλημμυρικά και αντιπυρικά έργα
- Ενίσχυση υγείας και παιδείας στην ύπαιθρο
Πρωτογενής τομέας
Βασικές κατευθύνσεις:
- Αναθεώρηση καλλιεργειών με βάση τοπικές συνθήκες
- Αναδασμοί για μείωση κόστους παραγωγής
- Αξιοποίηση ανεκμετάλλευτης γης
- Εκπαίδευση νέων αγροτών
- Εκσυγχρονισμός συνεταιρισμών
- Δημιουργία ενεργειακών κοινοτήτων
Συμπληρωματικές δράσεις
- Δημιουργία βοτανικού κήπου στην Απολακκιά
- Κέντρα γεωργικής έρευνας
- Στέγαση εργαζομένων στον τουρισμό
- Αφαλάτωση για κάλυψη υδροδοτικών αναγκών
Το Γεννάδι μπορεί να αποτελέσει νέο διοικητικό κέντρο.
Επίλογος
Η νησιωτικότητα πρέπει να αποτελέσει πλεονέκτημα και όχι εμπόδιο.
Απαιτείται ένα νέο, ισορροπημένο μοντέλο ανάπτυξης που θα αξιοποιεί τα πλεονεκτήματα του τόπου και θα μειώνει τις ανισότητες.
Μανώλης Σαββής
https://savvismanolis.gr/
Πρ. Δήμαρχος Νότιας Ρόδου
