Περίληψη από το βιβλίο του Μιχάλη Θωμά για την Απολακκιά
Το χωριό Απολακκιά, είναι χτισμένο στην πλαγιά ενός μικρού λόφου, στο πάνω μέρος του οποίου υπάρχουν τα ερείπια ιπποτικού κάστρου. Το πότε χτίστηκε το χωριό, μας είναι άγνωστο. Πρέπει όμως να είναι χτισμένο σε αρχαία κώμη, που λόγω της θέσης του στη μέση ενός εύφορου κάμπου, απορρόφησε τους γύρω οικισμούς οι οποίοι ήταν διάσπαρτοι στην περιοχή.
Για το όνομα Απολακκιά, όσοι έχουν ασχοληθεί με την ονοματολογία των χωριών της Ρόδου, δίνουν την εξήγηση του μέσα από την ίδια τη σύνθετη λέξη από-λάκκος, μέρος λακκώδες περιτριγυρισμένο από βουνά. Το χωριό Απολακκιά βρίσκεται στο νοτιοδυτικό τμήμα του νησιού σε απόσταση 80 χλμ. περίπου από την πόλη της Ρόδου, με την οποία επικοινωνεί δια της επαρχιακής οδού Ρόδου-Έμπωνα-Μονολίθου, όταν ακολουθεί τις βόριο-δυτικές ακτές, και μέσω Ρόδου-Γενναδίου-Βατίου, που είναι και η συντομότερη απόσταση, όταν ακολουθεί τις νότιο-ανατολικές.
Χαρακτηριστικό και όμορφο κτίριο είναι αυτό του Δημοτικού Σχολείου στην πλατεία του χωριού. Το κτίσμα έγινε επί ιταλικής κατοχής ώς αστυνομικός σταθμός. Μετά την Απελευθέρωση έγιναν εσωτερικές μεταρρυθμίσεις και μετατράπηκε σε σχολείο, που δυστυχώς σήμερα λόγω της εσωτερικής μετανάστευσης στην πόλη της Ρόδου, παραμένει κλειστό.
Η Απολακκιά είναι ένα από τα πλέον παραγωγικά χωριά της Ρόδου. Η σημερινή γεωργική εκμετάλλευση χαρακτηρίζεται από εκτεταμένες καλλιέργειες με σιτάρι κι ελαιόδεντρα, και από αρδευόμενες εκτάσεις με κυριότερο προϊόν το καρπούζι και το πεπόνι. Ακολουθεί η πατάτα, η ντομάτα και λοιπά κηπευτικά. Η κτηνοτροφία είναι περιορισμένη. Υπάρχουν κατσίκια ελεύθερης βοσκής τα οποία εκτρέφουν ξένοι κτηνοτρόφοι εποχιακά.
Η περιοχή Φούρνοι διαθέτει βιότοπους θαλάσσιους και μη, οι οποίοι εκτός από χελώνες και φώκιες περιλαμβάνουν ακόμη 40 είδη ενδημικών πτηνών, 14 είδη προστατευόμενων ερπετών, 45 είδη ενδημικών ασπόνδυλων, κι ένα σπάνιο είδος νυχτερίδας. Στη θαλάσσια ζώνη έχει παρατηρηθεί η παρουσία της χελώνας “Caretta-Caretta” και της μεσογειακής φώκιας “Monachus-Monachus”. Είναι περιοχή με φυσικές ομορφιές που έμεινε μακριά από τις καταστροφικές επιδράσεις της σύγχρονης ανάπτυξης. Οι απόκρημνοι βράχοι Λούροι, μεγάλου ύψους κατολισθήσεις, φαίνονται από μακριά και δίνουν στο τοπίο κάτι το ξεχωριστό και εντυπωσιακό.
Η τεχνητή λίμνη του Φράγματος έχει μετατραπεί σε σημαντικό βιότοπο πουλιών. Σπάνια υδρόβια πουλιά φωλιάζουν και αναπαράγονται παρόχθια της λίμνης. Το υδάτινο περιβάλλον της λίμνης είναι πλέον φυσικός οικότοπος πολλών ψαριών.
Οι γιορτές, τ’ αρραβωνιάσματα κι οι γάμοι ήταν για τους χωρικούς μια ευκαιρία για γλέντι και διασκέδαση. Αλλά και τα “Χαιρέτια” οι ονομαστικές γιορτές, οι χοροί και τα πανηγύρια, ήταν οι αφορμές που έψαχναν οι άνθρωποι για να τραγουδήσουν, να χορέψουν, να πιούν, να ευθυμήσουν, και γενικά να ξεφύγουν από την κουραστική καθημερινότητα. Τα “ποσπερίσματα” για τις γυναίκες και ο καφενές για τους άντρες, ήταν η καθημερινή ψυχαγωγία των ανθρώπων του χωριού.
